Het orgel van de Hervormde Kerk in Zuidwolde:

test
test
test

Het orgel is oorspronkelijk gebouwd in 1902 door de orgelmaker Jan Doornbos uit Groningen. Het was een geschenk van een echtpaar uit de kerkelijke gemeente, wat nog te lezen is op de gedenksteen onder het orgelfront. Het orgel was gebouwd volgens het weinig toegepaste kegelladensysteem met een mechanische tractuur. In ±1949 is het orgel voorzien van een pneumatische registertractuur. Het was een éénklaviers orgel met aangehangen pedaal. De dispositie luidde als volgt:

Manuaal:	Pedaal:	Speelhulpen:
Bourdon 16	Aangehangen	Tremulant
Prestant 8
Holpijp 8
Gamba 8
Octaaf 4
Fluit 4
Quint 22/3
Octaaf 2
Cornet IV sterk
Saxophoon 16
Trompet 8				Foto van het orgel van vóór 1972 (www.orgelsindrenthe.nl)

In de jaren vijftig zijn onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd door de firma Reil. Hierbij is de Saxophoon 16’ vervangen door een Mixtuur IV en de Trompet 8’ vernieuwd. In 1969 was de kwaliteit van het orgel zodanig verslechterd, dat het onbespeelbaar was geworden. Er was sprake van veel windverlies, onder andere ontstaan door lekkages in de register-cancellen. Deze waren uitgedroogd en gescheurd als gevolg van de kerkverwarming. Ook in de magazijnbalg waren lekken aanwezig. Vanwege de slechte staat werd door de toenmalige “Orgelcommissie der Nederlands Hervormde Kerk” geadviseerd om het orgel te vernieuwen. Een plan van Hendriksen & Reitsma uit Nunspeet werd als beste beoordeeld. De opdracht voor een nieuw orgel werd in 1971 verleend aan deze firma. Er werd een “nieuw” orgel gebouwd in de oude kas, met twee klavieren en pedaal, vijftien registers en een mechanische tractuur met sleepladen. De orgelkas werd hierbij onder de klokkenzolder weggehaald en 130 cm. naar voren verplaatst, waarmee het op één lijn kwam met de balustrade. Als adviseur bij de bouw werd de organist Piet Zwart uit Kampen aangesteld. Op 4 februari 1972 werd het nieuwe orgel in gebruik genomen, waarbij het werd bespeeld door Piet Zwart en de eigen organiste, mevrouw Kobes. Bij het nieuwe orgel werd gebruik gemaakt van veel pijpwerk uit het oude orgel. De registers Bourdon 16’, Prestant 8’, Holpijp 8’, Octaaf 4’, Quint 22/3’, Octaaf 2’, Mixtuur IV en Trompet 8’ werden opnieuw geplaatst in het nieuwe orgel. De pijpen van de oude Fluit 4’ werden gebruikt voor de nieuwe Roerfluit 4’. De twaalf grootste bekers van de Trompet 8’ waren van zink en werden vervangen door tinnen bekers, afkomstig van een orgel van Bakker & Timmenga. In de nieuwe speeltafel werd het bestaande walsbordje verwerkt. Het pedaal kreeg een Subbas 16’ als transmissie van de Bourdon 16’ op het Hoofdwerk. 

De dispositie van het nieuwe orgel werd:

In 2004 heeft opnieuw een restauratie plaatsgevonden. Het orgel was van binnen erg vervuild, wat een negatief effect had op de aanspraak van de pijpen en de orgelklank. Diverse registers vertoonden grote onregelmatigheden. De Trompet 8 was in erg slechte staat, als gevolg van oxydatie en sprak in de bovenste octaven nog nauwelijks. Bij de restauratie is het orgel geheel van binnen gereinigd, evenals al het pijpwerk. Met name aan de frontpijpen van de Prestant 8 is veel aandacht besteed. Deze bleken erg aangetast te zijn. Diverse pijpen van de Mixtuur zijn vervangen door andere exemplaren, uit de voorraad van de orgelbouwer. Hoewel er van te voren rekening mee werd gehouden dat de Trompet 8 wellicht zou moeten worden vervangen, bleek het goed mogelijk het bestaande register te restaureren. Het pedaalklavier, dat in slechte staat verkeerde, is eveneens gerestaureerd. Tegelijkertijd met de restauratie is de kas geheel opnieuw geschilderd, in een donkergroene tint. Al het snijwerk en de labia van de frontpijpen zijn met bladgoud belegd. De werkzaamheden zijn uitgevoerd door de firma Hendriksen & Reitsma, bijgestaan door diverse vrijwilligers uit de gemeente, en vonden plaats in maart en april van 2004. Tegelijkertijd met de restauratie is een dispositiewijziging doorgevoerd. De Prestant 4 van het Nevenwerk heeft plaatsgemaakt voor een Dulciaan 8. Deze is nieuw voor het orgel vervaardigd door de firma Stinkens.

Klik op de button voor een uitgebreid fotoverslag van de restauratie die in 2004 is uitgevoerd

De huidige dispositie van het orgel:

Hieronder staan foto's van het orgel in de oude kleur, van vóór de restauratie van 2004

test
test
test

test
test

Bron:

- Hervormde Kerk Zuidwolde

Naar boven